نیکی به پدر ومادر از زبان امام رضا علیه السلام

امام رضا علیه السلام فرمودند:

«بِرُّ دالوَالِدینِ وَاجبُّ وَ إِن کانا مُشرِکیَنِ وَ لاطَاعَهَ لَهُمَا فِی مَعصِیَهِ اللهِ عزَّوَجَلَّ1»

«خوش رفتاری  با پدر ومادر  اگر چه مشرک باشند واجب است اما پیروی از آنان  در امر حرام و گناه  صحیح نیست»

یکی از  زیباترین آموزه  های دین اسلام  نیکی به پدر و مادر است. رعایت حقوق  والدین آن قدر مورد اهمیت است که در آیاتی  از قرآن ،پس از دعوت به توحید و پرستش خداوند و دوری از  شرک ،انسان ها را به رفتار نیک با پدر ومادر دعوت می کند.

وظیفه هر مسلمان این است که به پدر  و مادرش نیکی کند، با آنان  بهترین رفتار را داشته باشد باید نهایت تلاش در گرامی داشت آنان  داشته باشد به گونه ای که بال  و پر مهربانی و محبت برای آنان  بگستراند ذو شایسته  نیست هیچ گونه کوتاهی در خدمتگزاری  آنان بنماید. رعایت حقو.ق   والدین آن قدر مهم  است که حتی  اگر  آن  دو کافر  و مشرک  نیز باشند احترام انها  واجب  و لازم است .به  همین  جهت امام هشتم  علیه السلام در جمله کوتاه  خود،از  نکات مهم دینی ،خوش رفتاری و نیکی  به پدر ومادر است  اگر چه آن دو مشرک  باشند.

 مطالب  مهم و ظریفی درباره نیکی  به پدر ومادر وجود دارد  که  رعایت آنها  موفقیت های زیادی در طول زندگی برای انسان به ارمغان می آورد:

1-در چهار آیه از سوره های مختلف قرآن(انعام/151،نساء/36،اسراء/23وبقره/83)بعد از مسئله  توحید  و دعوت به یگانگی  و پرستش خداوند  ،سفارش نیکی  به پدر ومادر می کند و این  هم ردیف بودن می رساند که قرآن تا چه اندازه  برای  پدر ومادر ارزش قائل است.

2-در برخورد و نوع سخن  گفتن ،صدای  خود را  نباید بلند تر از صدای پدر ومادر برد.

3-با آنان  به نرمی  و نیکی  سخن بگوید نه با تندی و فریاد زدن.

4-سخن تند، توهین  آمیز،حرف های بی ادبانه، به تعبیر قرآن «اف گفتن» در برابر  آنان جایز نیست.

5-هنگام راه رفتن ،جلوی آنان  راه نرود و حتی قبل از آنان ننشیند.

6-احسان  به والدین را بی واسطه به دست خود  انجام دهد.

7-فرزند در هر موقعیت و مقامی که باشد باید در مقابل والدین متواضع   وفروتن  باشد.مقام و موقعیت خود را نمی تواند به رخ بکشد و حتی  می توان گفت هر چه دارد  از آنان است و  نباید فراموش کند  که اصل  وریشه  وی  از همین پدر  ومادر است.

8-نکته قابل  توجه که امام هشتم علیه السلام  نیز بدان اشاره  دارد این  است  که در احسان  به والدین ، مسلمان  یا خوش  اخلاق بودن انان شرط نیست بلکه حتی اگر مشرک یا بد اخلاق  باشند باز هم  احترام  به آنان لازم است.

9- فرمانبرداری  از پدر  و مادر اگر چه لازم است  اما اگر در مسیر شرک  وکفر بر خلاف دستورات دین دستوری صادر کنند همان طور که امام رضا علیه السلام فرمود: نباید از آنان  پیروی نمود.

10-میان  حکم و فرمان هر یک از پدر و مادر  تفاوتی نیست.

1-عیون اخبار الرضا علیه السلام ،ج2،132، ب35.

تمامی این مطالب از کتاب نشانی بهشت  تألیف  حسین علوی مهر نوشته شده است.